در حالی که انتظار عمومی بر این بود که قطعی گسترده اینترنت در ایران طی چند روز برطرف شود، این وضعیت اکنون وارد چهاردهمین روز متوالی خود شده است. علیرغم وعدهی بازگشت خدمات اینترنت تا روز سهشنبه، در روز پنجشنبه نیز دسترسی به اینترنت برقرار نشده و فقط تعداد معدودی از سایتها و خدمات خاص نظیر گوگل، ChatGPT و Deep Seek برای برخی کاربران در دسترس قرار گرفتهاند. این وضعیت بیسابقه پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جدی به همراه داشته است که در ادامه به تفصیل بررسی میشوند.
زمینه و ابعاد قطعی اینترنت
قطعی اینترنت در ایران از شامگاه ۸ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۸ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و در ادامه به یکی از طولانیترین خاموشیهای اینترنتی در تاریخ کشور تبدیل گشت. گزارشهای فنی اکنون نشان میدهند که دسترسی به اینترنت جهانی در سطح بسیار پایینی قرار دارد و سرویسها بهصورت پراکنده و محدود در دسترس هستند.
طبق دادههای موسسه دیدهبان اینترنت نتبلاکس، مقدار اتصال اینترنت بینالمللی در سطوح بسیار پایین باقی مانده و از مرز ۳۰۰ ساعت خاموشی مداوم عبور کرده است.
وعدههای مسئولان و وضعیت فعلی اینترنت
مسئولان دولتی پیشتر اعلام کرده بودند که اینترنت تا روز سهشنبه، پس از آغاز قطعی، مجدداً برقرار خواهد شد. اما با گذشت چندین روز، این وعدهها هنوز محقق نشده است و وضعیت قطع اینترنت همچنان ادامه دارد.
با وجود اینکه برخی سایتهای محدود مانند گوگل، ChatGPT و Deep Seek برای بخشی از کاربران قابل دسترسی شدهاند، اکثر خدمات اینترنتی همچنان یا قطع شدهاند یا با اختلال شدید مواجه هستند. این دسترسیهای جزئی عمدتاً محدود به بخشهایی از شبکه داخلی یا راههای دورزدن فیلترینگ هستند و اتصال کامل به اینترنت جهانی برقرار نشده است.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی
تأثیر بر کسبوکارها
قطعی اینترنت باعث شده بسیاری از کسبوکارهای آنلاین که به شبکههای اجتماعی، پلتفرمهای تجارت الکترونیک و خدمات دیجیتال وابستهاند، عملاً متوقف شوند. بر اساس گزارشها از رسانههای بینالمللی، کسبوکارهایی که قبلاً از طریق اینترنت فروش و تبلیغات انجام میدادند، با افت شدید فروش روبرو شدهاند و برخی مجبور شدهاند فعالیت خود را متوقف کنند.
هزینههای اقتصادی
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که قطعی اینترنت هزینههای سنگینی را به اقتصاد کشور تحمیل میکند. در نمونههای مشابه گذشته، هر ساعت قطعی اینترنت میتواند زیان قابلتوجهی به همراه داشته باشد؛ در برخی برآوردها رقم این زیان به میلیونها دلار در روز میرسد. هرچند دادههای دقیق برای قطعی فعلی هنوز منتشر نشدهاند، اما کارشناسان نسبت به پیامدهای بلندمدت در تجارت دیجیتال، گردشگری، بانکداری آنلاین و سرمایهگذاری هشدار دادهاند.
پیامدهای اجتماعی و روانی
قطع اینترنت بهعنوان یک بستر ارتباطی کلیدی در زندگی روزمره مشکلات جدی برای شهروندان ایجاد کرده است. افراد از دسترسی به اخبار، پیامرسانها و خدمات آنلاین محروم شدهاند و این امر باعث افزایش احساس انزوا، اضطراب و کاهش کیفیت زندگی شده است. تحلیلگران همچنین هشدار دادهاند که این وضعیت میتواند اعتماد عمومی را بهطور جدی کاهش دهد.